गाउँ फर्किएर सम्भावनाको खोजी: ग्रीन हिमालय फार्म स्टे ले देखाएको ग्रामीण पर्यटनको नयाँ बाटो ।

तनहुँ, भानु नगरपालिका–१०, चितीखोला |नेपालका गाउँहरू यतिबेला एउटा संक्रमणको चरणमा छन्। कुनै समय बिहान गोरुका घण्टी, ढिकी–जाँतोको आवाज र खेतबारीमा किसानको चहलपहलले गुञ्जिने गाउँहरू आज विस्तारै सुनसान बन्दै गएका छन्। युवाहरू विदेशिएका छन्, खेतीयोग्य जमिन बाँझिँदै गएको छ र परम्परागत जीवनशैली आधुनिकताको भीडमा हराउँदै गएको छ।तर, यस्तै समयमा केही मानिसहरूले गाउँलाई समस्याको रूपमा होइन, सम्भावनाको रूपमा हेरे। उनीहरूले विदेश होइन, आफ्नै माटो रोजे। उनीहरूले गाउँ छोड्ने होइन, गाउँलाई नयाँ ढंगले चिनाउने सपना देखे।तनहुँको भानु नगरपालिका–१० स्थित चितीखोला मा रहेको ग्रीन हिमालय फार्म स्टेGreen Himalaya Farm Stay त्यही सपनाको साकार रूप हो। यो एउटा फार्मस्टे मात्र होइन; यो ग्रामीण पर्यटन, कृषि, स्थानीय संस्कृति, उद्यमशीलता र दिगो विकासलाई एउटै सूत्रमा बाँध्ने प्रेरणादायी अभियान हो। काठमाडौंको सुविधा, सुरक्षित र सहज जीवन त्यागेर गाउँ फर्किएका गीता अधिकारी पाण्डे र राजेन्द्र पाण्डेको साहसिक निर्णयले आज एउटा निजी व्यवसाय मात्र होइन, ग्रामीण पुनर्जागरणको उदाहरण निर्माण गरेको छ।पोखरा–काठमाडौं राजमार्गबाट केही दूरी पार गरेपछि सडक विस्तारै हरियालीको काखमा हराउन थाल्छ। सागौनका वन, कान्लाकान्लामा सजिएका खेत, पहाडको फेदी हुँदै बगिरहेको स्वच्छ चितीखोला र वरिपरि फैलिएको शान्त वातावरणले यात्रुलाई अर्को संसारमा प्रवेश गराउँछ।यही प्राकृतिक परिवेशको बीचमा ढुङ्गाले सजिएको आँगन, परम्परागत नेपाली घर, फूलले भरिएको बगैँचा र मुस्कुराइरहेको एउटा परिवारले स्वागत गर्छग्रीन हिमालय फार्म स्टेमा।पहिलो पाइला टेक्नेबित्तिकै यो कुनै साधारण होटल वा रिसोर्ट होइन भन्ने अनुभूति हुन्छ। यहाँको हावामा माटोको गन्ध छ, वातावरणमा गाउँको आत्मीयता छ र हरेक कुनामा प्रकृतिसँगको गहिरो सम्बन्ध महसुस हुन्छ।

ग्रीन हिमालय फार्म स्टेको कथा व्यवसायिक योजना भन्दा धेरै ठूलो छ। यो जीवनको एउटा निर्णयको कथा हो।राजेन्द्र पाण्डे सरकारी सेवामा थिए। गीता अधिकारी पाण्डे गैरसरकारी संस्था र सफ्टवेयर कम्पनीमा कार्यरत थिइन्। काठमाडौंमा आफ्नै घर थियो, सुरक्षित आम्दानी थियो र सहज शहरी जीवन थियो। तर उनीहरूका मनमा एउटा प्रश्न उठ्यो—”बाँकी जीवन केवल शहरको भीडमा बिताउने कि आफ्नै गाउँलाई केही फर्काउने?”अन्ततः उनीहरूले काठमाडौंको घर बेच्ने निर्णय गरे। सहरको सुविधा त्यागे। पुर्ख्यौली गाउँ फर्किए। त्यतिबेला धेरैले यो निर्णयलाई जोखिमपूर्ण माने, तर उनीहरूले गाउँमा लुकेको सम्भावना देखेका थिए।आज त्यही निर्णयले करिब ७५ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको फार्मस्टे निर्माण गरेको छ, जहाँ परम्परागत नेपाली जीवनशैली र आधुनिक सुविधाको सन्तुलित संयोजन भेटिन्छ।

एक समय झाडीले ढाकिएको र प्रयोगविहीन रहेको जमिन आज हरियालीले भरिएको जीवित उदाहरण बनेको छ।ढुङ्गाले बनेका पदमार्ग,रङ्गीचङ्गी फूलबारी,मौसमी फलफूलले झुकेका बोट,अर्गानिक तरकारी,परम्परागत वास्तुकलाका घर,मगर शैलीको गोलाकार घर,ट्री हाउस,ब्यारेल हाउस,यी सबै संरचनाले यहाँ आउने प्रत्येक पाहुनालाई गाउँको मौलिक जीवनसँग जोड्छन्। यहाँ आधुनिकता छ, तर मौलिकता हराएको छैन।

Green Himalaya Farm Stay को विशेषता यसको आतिथ्य हो।यहाँ पाहुनालाई स्वागत गर्न कुनै विदेशी पेय पदार्थ आवश्यक पर्दैन। स्वागतको पहिलो स्वाद हुन्छ—चिसो मोही र भुटेको मकै।त्यसपछि सुरु हुन्छ गाउँको स्वादको अर्को अध्याय।आफ्नै खेतमा उत्पादन भएका अर्गानिक तरकारी, ताजा दूध, दही, घ्यू, स्थानीय कुखुरा, मौसमी फलफूल र रैथाने परिकारले पाहुनालाई केवल भोजन होइन, गाउँको जीवनशैलीको अनुभव गराउँछन्।

विश्व पर्यटन अहिले अनुभवमा आधारित यात्रातर्फ उन्मुख हुँदै गएको छ। ग्रीन हिमालय फार्म स्टेले यही अवधारणालाई व्यवहारमा उतारेको छ।यहाँ पाहुनाले खेतमा तरकारी टिप्न सक्छन्।गाई दुहेको हेर्न सक्छन्।पशुपालन बुझ्न सक्छन्।स्थानीय खाना बनाउन सिक्न सक्छन्।चितीखोलाको किनारमा प्रकृतिसँग संवाद गर्न सक्छन्।नेचर वाक, छोटो हाइकिङ, धार्मिक तथा सांस्कृतिक स्थल भ्रमण, पारिवारिक समय,

फोटोग्राफी र साहसिक गतिविधिको अनुभव लिन सक्छन्।यहाँको बसाइँ केवल रात बिताउने कार्यक्रम होइन; गाउँसँग सम्बन्ध गाँस्ने अवसर हो।

ग्रीन हिमालय फार्म स्टेको अर्को विशेषता यसको आत्मनिर्भर कृषि प्रणाली हो।

फार्ममा धान, मकै, बेसार, विभिन्न मौसमी तरकारी, स्ट्रबेरी, ड्रागन फ्रुट, किवी, एभोकाडो, सुन्तला, आरु, नासपाती, केरा,

मेवा, लिची, अनार लगायतका फलफूल उत्पादन गरिन्छ।गाई, बाख्रा, कुखुरा, कालिज पालन गरिएको छ। आफ्नै धान कुट्ने मिल, जैविक मल व्यवस्थापन र पशुपालनसँग जोडिएको कृषि प्रणालीले यसलाई Agri-Tourism Model को रूपमा स्थापित गरेको छ।

ग्रीन हिमालय फार्म स्टेकाेवरिपरि फैलिएको प्राकृतिक सम्पदा आफैंमा एउटा आकर्षण हो।यहाँबाट मनास्लु, लमजुङ, बुद्ध र गणेश हिमालका दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। नजिकै ऐतिहासिक थानीमाई मन्दिर, चितीखोला, झोलुङ्गे पुल, सम्भावित प्याराग्लाइडिङ क्षेत्र तथा प्राकृतिक पदमार्गहरूले यस क्षेत्रलाई दुई–तीन दिन सहजै बस्न सकिने ग्रामीण पर्यटन गन्तव्य बनाउने आधार तयार गरेका छन्।

Green Himalaya Farm Stay को प्रभाव केवल एउटा व्यवसायमा सीमित छैन।यसले स्थानीय किसानका उत्पादनलाई बजार उपलब्ध गराएको छ। गाउँका युवालाई रोजगारी र उद्यमशीलताको प्रेरणा दिएको छ। स्थानीय महिलाको सहभागिता बढाएको छ। कृषि, पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई एउटै चक्रमा जोड्ने प्रयास गरेको छ।चितीखोलामा सामुदायिक पर्यटनको विकासमा समेत यसले सकारात्मक भूमिका खेलेको छ, जसले गाउँको समग्र पर्यटन सम्भावना विस्तार गरिरहेको छ।

नेपालको पर्यटनलाई अब केवल हिमाल, पदयात्रा र शहरमा सीमित राखेर दीर्घकालीन विकास सम्भव छैन। विश्वभर लोकप्रिय बन्दै गएको ग्रामीण पर्यटन, कृषि पर्यटन र अनुभवमा आधारित पर्यटन नेपालका गाउँका लागि ठूलो अवसर हो।ग्रीन हिमालय फार्म स्टेले देखाएको मोडेलले स्पष्ट सन्देश दिन्छ—यदि स्थानीय स्रोत, संस्कृति, कृषि र आतिथ्यलाई व्यवस्थित रूपमा जोड्न सकियो भने गाउँ आफैं आर्थिक केन्द्र बन्न सक्छ।यसै कारण गण्डकी प्रदेश सरकारले समेत यहाँ होमस्टे सञ्चालकहरूको नेतृत्व विकास तालिम सञ्चालन गरेको थियो, जसले यस स्थानलाई ग्रामीण पर्यटन सिकाइको केन्द्रका रूपमा पनि स्थापित गरेको छ।

Green Himalaya Farm Stay एउटा व्यवसायको नाम मात्र होइन।यो एउटा विचार हो।यो एउटा साहस हो।यो एउटा आन्दोलन हो।यसले नेपाली युवालाई एउटा गहिरो प्रश्न सोध्छ—“यदि सम्भावना आफ्नै गाउँमा छ भने किन खोज्ने विदेशमा मात्र?”आज जब नेपालले दिगो पर्यटन, कृषि उद्यम र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई नयाँ प्राथमिकता दिन खोजिरहेको छ, Green Himalaya Farm Stay जस्ता प्रयासहरू राष्ट्रिय विकासका जीवित उदाहरण हुन्।

यदि तपाईं प्रकृतिको काखमा केही दिन बिताउन, अर्गानिक जीवनशैली अनुभव गर्न, गाउँको आत्मीयता महसुस गर्न, आफ्ना बालबालिकालाई वास्तविक ग्रामीण नेपाल देखाउन वा शहरको कोलाहलबाट केही समय टाढा बस्न चाहनुहुन्छ भने ग्रीन हिमालय फार्म स्टे तपाईंको अर्को यात्रा गन्तव्य हुन सक्छ।किनकि यहाँ तपाईं केवल बस्न आउनुहुन्न।यहाँ तपाईं नेपालको गाउँ, संस्कृति, कृषि, प्रकृति र आत्मासँग भेट्न आउनुहुन्छ।